روش درمانی بازآفرینی خیالی یا Image Rehearsal Therapy برای کاهش میزان و شدت کابوس ها

روش درمانی بازآفرینی خیالی یا Image Rehearsal Therapy یک درمان شناختی-رفتاری برای کاهش شدت و تعداد کابوس ها مخصوصا در مورد کسانی که از اختلال استرسی پس از سانحه یا PTSD رنج می برند است. درست است که کابوس های شبانه در جای خود دارای فوایدی هستند و می توانند به شناخت مشکلات عمیق درونی کمک کنند ولی وقتی کابوس ها عادت شبانه ما شوند و تاثیرات منفی بر عملکرد روزانه ما بگذارند در این صورت باید در مورد آنها درمان هایی صورت گیرد. کابوس یا خواب های ترسناک و آشفته در کسانی که مبتلا به اختلال استرسی پس از سانحه هستند بسیار شایع است. روش درمانی بازآفرینی خیالی یا IRT می تواند به کاهش میزان مشاهده کابوس در آنها کمک کند.

روش IRT کمک می کند که محتوای کابوس را به صورتی متفاوت و با شدت ترس کمتر بازسازی ذهنی کنید. هدف این است که کابوس های خود را مجددا برنامه ریزی کنید تا اگر زمانی دوباره رخ دادند کمتر ترسناک باشند.

روش درمانی بازآفرینی خیالی یا IRT چگونه است؟

در این شیوه درمانی که می تواند مکمل سایر درمان های مرتبط با مشکل باشد، ۴ مرحله اساسی دیده می شود و اگر کسی این کابوس ها را در کنار اختلالات روانی پیچیده تجربه می کند این روش را با راهنمایی یک روان شناس بالینی انجام دهد.

۴ مرحله مهم در روش درمانی بازآفرینی خیالی یا Image Rehearsal Therapy

۱- وقتی از یک کابوس بلند شدید فورا هر چیزی که به یادتان می آید را یادداشت کنید. تمامی عناصر ترسناک و ناراحت کننده رویا را بنویسید مثل مرگ عزیزان، مورد آزار قرار گرفتن، تحت تعقیب واقع شدن و …

۲- بر روی یک کاغذ دیگر، محتوای کابوس را به صورت تغییر یافته بنویسید به طوری که پایان خوشی داشته باشد. این بخش به قدرت تخیل شما بستگی دارد. می توانید از رمان ها و داستان های قهرمانانه هم کمک بگیرید. در داستان تغییر یافته شده هر چیز مثبتی می تواند وارد شود مثل نجات دهندگان، ظهور قدرت های محافظتی در شما، استفاده از هنرهای رزمی، جنگی یا جادویی و …. تا در نهایت، شما پیروز ماجرا دیده شوید.

۳- سپس وقتی آماده خواب شدید قرار است یک سری برنامه ریزی های ذهنی انجام دهید تا بر اساس آن، محتوای خواب شما دچار تغییر شود. به هیچ وجه انتظار دیدن کابوس های بد را نداشته باشید چون همین نیت ذهنی باعث می شود که واقعا همان کابوس های ناخوشایند قبلی را ببینید. در این روش نیازی به آگاه شدن در رویاها یا رویابینی آگاهانه نیست هر چند که اگر اتفاق افتاد بهتر است. وقتی در حال به خواب رفتن هستید به خود تلقین کنید که “اگر همان کابوس ها شروع شدند من به جای اینکه ادامه آنها را ببینم رویای بهتری را با نتیجه مثبت خواهم دید. سپس جزئیات کابوسی که قبلا محتوای آن را تغییر داده بودید و به حالت مثبت درآورده بودید را به خوبی تصور کنید و همه جزئیات آن را در ذهن زنده کنید. دوباره تلقین قبلی را به خود بگویید و بخوابید.

۴- وقتی شما موفق شدید اولین کابوس شبانه خود را تغییر دهید این اتفاق را جشن بگیرید چون نشانه این است که به سمت مدیریت و کسب مهارت بیشتر در مورد تغییر محتوای رویاهای ناراحت کننده خود پیش می روید. هر زمان دچار کابوس شدید مراحل قبل را برای آن تکرار کنید. اگر برای دفعات اول جواب نگرفتید ناامید نشوید و به تمرین و بازآفرینی های جدید ادامه دهید.

به طور کلی روش درمانی بازآفرینی خیالی، درصد موفقیت آمیز بودن زیادی در بین کسانی که کابوس های شدیدی را به علت PTSD، استرس های مختلف دیگر، قربانی جنگ و مورد آزارهای فیزیکی و جنسی قرار گرفتن ایجاد می شود داشته است. گاهی این افراد برای دهه ها دچار کابوس های متمادی می شدند ولی با استفاده از همین روش IRT و کمک های دیگر روان شناسان، این کابوس ها شدت و تعداد بسیار کمتری پیدا کردند.