بررسی دلیل تاریخی نام گذاری مسیرهای دست راستی و چپی

قبل از مطالعه این پست، ابتدا به پست مسیر دست راستی و چپی مراجعه شود. کوتاه آنکه مسیر دست راستی یا RHP را بخشی از آموزش های روحی می دانند که الهی و یا هر چند ظاهرا الهی است و مسیر دست چپی یا LHP مربوط به آموزه های مشخصا شیطانی و تاریک به همراه بی بند و باری های اخلاقی است. هدف مسیر دست راستی آزادی از منیت و یکی شدن با کائنات و خودسازی ولی هدف دست چپی ها رسیدن به مقاصد شخصی خود از طریق نیروهای ماورایی و تغییر جادویی در جهان (به جای تسلیم شدن در برابر شرایط و کوشش فیزیکی) است. انواع مسیرهای دست راستی و دست چپی در بیشتر آیین ها و مذاهب هر چند به صورت عرفان های کاذب وجود دارند.

در این پست در مورد تاریخچه این مسیرها و پراکندگی آن در جهان صحبت نمی شود بلکه فقط در مورد اینکه چرا سمت راست را به عنوان خوبی و سمت چپ را به عنوان راهی شیطانی و تابوشکنانه می دانند صحبت می شود.

شاید برای بسیاری از افراد این مفهوم مسیر دست چپی و راستی خیلی سوال برانگیز نباشد و یک چیز پذیرفته شده باشد ولی تحلیل آن پیچیده است.

تفاوت معنوی قائل شدن بین دست راست و چپ

ابتدا از مفاهیم مربوطه در دین اسلام شروع می کنیم:

در اسلام در آخرت، نامه اعمال افراد نیکوکار به دست راست آنها و نامه اعمال افراد گناهکار به دست چپ آنها داده می شود. یا درحدیثی از پیامبر اسلام (ص) است که با دست چپ غذا نخورید؛ چرا كه شیطان با دست چپ غذا می‏خورد. یا در حدیث کامل تر آمده است که هر كس با دست چپ چیزی بخورد، شیطان نیز همراه با او می‏خورد و هر كس با دست چپ بنوشد، شیطان نیز همراه با او می‏نوشد. حتی امام صادق (ع) برداشتن اشیا با دست چپ را هم مذموم می داند (متن حدیث: مباد كسی با دست چپ بخورد یا بیاشامد و یا با آن چیزی را بردارد)

این تفاوت قائل شدن بین دست راست و چپ در آیین های دیگر نیز دیده می شود.

اولین نشانه های تقسیم ماورایی راست و چپ در آموزه های ماورایی به دوران سومر بین النهرینی باستان باز می گردد. سومریان باستان معتقد بودند که اگر اول به چپ اشاره کنند شانس بد و نیروهای منفی به سراغ آنها می آید. در جهان امروزی این حالت نیز هر چند به صورت خرافات، دیده می شود مثل درآوردن کفش پای راست قبل از پای چپ. بین النهریان باستان تندیس های محافظتی برروی پای چپ خود نقش می بستند و حتی سعی می کردند مخالف سمت چپ راه بروند تا از موجودات مخوف و شیطانی دوری کنند.

در طالع بینی سومری هم سمت راست ماه نشانه شانس و سمت چپ آن نشانه نحسی بوده است. در تمدن های اولیه هند، سلام کردن، دعا و غذا خوردن همیشه با دست راست انجام می شده است و نشانه پاکی بوده و سنتی است که هنوز هم در هند دیده می شود.

البته گاهی دلایل ماورایی و مذهبی برای این حالات دیده نمی شود. مثلا والدین ترجیح می دهند که به خاطر رایج بودن دست راست بودن در جامعه، فرزندان آنها نیز دست راست باشند چون دست چپ بودن آمار کمتری دارد. در بسیاری از نقاط جهان، دست دادن معمولا با دست راست انجام می شود هرچند که شاید کشورهایی به ظاهر پیشرفته و به دور از باورهای سنتی باشند.

بنابراین تمایل پیدا کردن به مسیر دست چپی در ماورا را می توان علاوه بر دلایل ماورایی، نوعی فاصله گرفتن از حالت عادی و طبیعی جامعه و چیزی که به عنوان نادرستی شناخته می شود دانست. در واقع در ذهن افراد، چپ بودن یعنی بیگانگی و حرکت در خلاف جهت و به عمد به راه اشتباه رفتن. در برخی زبان های جهان، کلمه چپ گویای بار منفی آن است. برای مثال در زبان انگلیسی مدرن، کلمه چپ یا left برگفته از کلمه lyft به معنای ضعیف بودن و برخی توصیفات ناخوشایند است.

بنابراین خود کلمه چپ در برخی زبانها دارای بار منفی است و جادوگرانی که مسیر سمت چپی را به این نام انتخاب کرده اند از نامانوس بودن و همراهی نیروهای مخرب با آن آگاه بوده اند و سایرین را با انتخاب این کلمه از مخوف بودن راه خود آگاه کرده اند. البته گفته می شود علت اولیه انتخاب کلمه چپ و راست به هند باز می گردد. جایی که بخش مهم تعلیمات دست چپی شکل گرفته و سپس به دنیای غرب انتقال پیدا کرده و با تعالیم شیطانی جادوی غربی نیز آمیخته شده است.