دلیل توهم در افراد مبتلا به پارکینسون

پارکینسون یا Parkinson ، بیماری است که تقریبا همگی با آن آشنایی داریم. این بیماری به لرزش خود به خودی عضلات، سفت شدن عضلات، کند شدن حرکت و عدم داشتن تعادل معروف است و در سنین پیری بیشتر مشاهده می شود هر چند که ممکن است جوانان نیز به آن مبتلا شوند. عامل عمده بروز این بیماری، از بین رفتن سلولهایی است که مسئول ترشح انتقال دهنده عصبی به نام دوپامین هستند و همچنین افزایش استیل کولین است.

به همین دلیل برای مداوای این بیماران، معمولا از داروهای افزایش دهنده سطح دوپامین مانند L-DOPA استفاده می شود. متاسفانه این نوع دارو درمانی می تواند باعث بروز توهم یا Hallucinations و همچنین ایجاد باورهایی که اساس واقعی ندارند (هذیان) یا delusions شود.

برخی از مبتلایان پارکینسون معمولا کم کم این عوارض جانبی مهم مصرف داروهای افزایش دهنده دوپامین را در طول مدت بیماری خود تجربه می کنند.

توهمات آنها می تواند به این صورت باشد که در بیداری، چیزهایی را به طور واقعی مشاهده کنند که وجود خارجی ندارد و محرک های شنوایی، لامسه، بویایی و یا چشایی را دریافت کنند که ناشی از توهم است ولی بسیار واقعی به نظر می رسد. گاهی هم افکار و باورهایی در ذهن آنها شکل می گیرد که هیچ واقعیت و منطقی پشت آن نیست.

مهم ترین دلیلی که برای بروز این توهمات و باورهای ساختگی مغز وجود دارد همین دارو درمانی های دوپامینی است. دلیل تجویز آنها این است که وقتی سطح دوپامین بالا برود به کاهش علائم حرکتی در مبتلایان به پارکینسون کمک می کند. افزایش سطح این انتقال دهنده عصبی نیز می تواند تعادل سایر مواد شیمیایی مغز را در مغز به هم زده و مجموعا باعث بروز توهمات بیشتر شود.

البته دلیل دیگر بروز توهم در افراد مبتلا به پارکینسون، تغییراتی در خود مغز بدون توجه به دریافت دوپامین است. بنابراین برخی از انواع توهم ها می تواند به طور طبیعی در افراد مبتلا به پارکینسون افزایش یابد.

همه افراد پارکینسونی دچار توهم و افکار واهی نمی شوند و این موضوع به سن، مدت و شدت بیماری و درمان با دوپامین بستگی دارد. معمولا شدت توهم زدن نیز در این افراد کم است و نیازی به درمان های جانبی ندارند ولی برخی از این بیماران با گذر زمان دچار توهم های شدیدتری می شوند که نیاز به معالجات جداگانه ای دارند.

بیشترین نوع توهم در بیماران پارکینسونی، توهمات بصری است. برای مثال ممکن است انسان ها و حیواناتی را مشاهده کنند، عبور یک موجود پشمالو را در جلوی چشم خود شاهد باشند، ارواح رفتگان خود را ببینند که روی مبل نشسته اند و ….

به جز بروز توهم و داشتن افکار و باورهای پوچ و واهی، این بیماران ممکن است دچار فلش بک، کابوس، از دست دادن ارتباط با عالم واقعیت و ترس های شدید شوند.

هذیان یا افکار و خیالات واهی یا Delusions چگونه بروز پیدا می کنند؟

هذیان هایی که در افراد مبتلا به پارکینسون مشاهده می شود البته عمدی نیستند و فقط برای خود فرد بیمار، واقعی به نظر می رسد و میزان شیوع آن از توهمات بصری کمتر است.

هذیان ها برعکس توهمات بصری، پیچیده تر هستند و باعث بروز رفتارهای نا به هنجار و خطرناک که امنیت آنها و سایرین را به خطر می اندازد می شود. این هذیان ها معمولا به شکل باورهای خشونت آمیز و مشاجره برانگیز دیده می شود. درمان آنها نیز معمولا مشکل است.

هذیان ممکن است ابتدا به صورت یک نوع گیجی بروز پیدا کند ولی به تدریج به باورهایی مشخص و معنی دار و اختلالات رفتاری منجر شود.