غرورش را بشکنیم تا فردی قوی شود

یکی از باورهای بسیار غلط و مضحک و شدیدا ویرانگری که در بیشتر سیستم های آموزشی (چه در دانشگاه و حتی محیط های ورزشی) دیده می شود این است که فرد تعلیم دهنده تصور می کند با شکستن غرور افراد و خرد کردن آنها می تواند سبب تقویت شخصیت آنها شده و افرادی متواضع و فروتن را به جامعه تحویل دهد.

نتیجه هم معمولا می شود پرورش افرادی فاقد اعتماد به نفس، ضربه خورده و فاقد روحیه…البته اگر تا آخر زمان آموزش دوام بیاورند و وسطش زده نشوند و فرار نکنند.

چه طور است به جای آموزش اخلاق و منطق و طرز تفکر سازنده بیاییم یک چوب برداریم و همه را کتک بزنیم و با فحش و ناسزا تحقیر کنیم و اشک آنها را دربیاوریم تا خوب قوی شوند و افراد بااخلاق و قهرمانی شوند؟ این نحوه تربیت حتی به درد تربیت چهارپایان هم نمی خورد چه برسد به انسانی که دارای روان و احساسات پیچیده و ظریف است.

البته ممکن است در جمع دوستانه خیلی راحت رفتار کنیم ولی در محیطی آکادمیک و جدی که قرار است نیروهای جدیدی را روانه جامعه کنیم این سبک رفتاری بسیار فاجعه آمیز است و تنها باعث جریحه دار شدن روحیه افراد، عدم اعتماد آنها به افراد، افزایش شکاکیت، بروز حالات پارانوئید و از بین رفتن عزت نفس می شود…

دانشجویی برایم تعریف می کرد که استادش آنها را حیوان خطاب می کرد و می گفت این کار را می کند تا قوی شویم…گفتم پس او خود باید اسوه استقامت و بردباری باشد…چه طور است شما هم ولو به شوخی به او حیوان بگویید تا عکس العملش را مشاهده کنید…گفت حتما ما را خواهد کشت چون خیلی با اعتماد به نفس است و منم منم زیاد می کند…

پس گویی دلش نمی خواهد برتری کسی را ببیند مگر خودش را…در واقع با کوباندن افراد و ناسزا گفتن به آنها می خواهد آنها را خرد کرده تا خودش را برتر حس کند…وگرنه چه دلیلی دارد خودش آن قدر منیت داشته باشد و اجازه ندهد کسی به او بی احترامی کند…مگر خون او رنگین تر است؟

اگر از برخی از دانشجویان رشته پزشکی بپرسید لحن اساتید با آنها چه قدر تحقیرآمیز است گفته هایم را تایید می کنند.

اینکه عده ای اعصاب ندارند و به بقیه ناسزا بار می کنند همواره در همه سیستم های آموزشی وجود دارد ولی اینکه آن را توجیه کنیم و بگوییم برای تقویت شخصیت افراد است برچسبی احمقانه و بی پایه و اساس است…

تصور نکنید این حالات فقط در کشور ما مشاهده می شود. دانشجویانی در بهترین دانشگاه های آمریکا می شناسم که از دست استاد خود کتک هم خورده اند!!!

عجیب است که با وجود پیشرفت علم و دانش هنوز هم نمی دانیم با زیردستان چگونه رفتار کنیم و همان رفتارهای انسانهای غارنشین را روی بقیه پیاده می کنیم.

قبل از اینکه دست به پرورش اخلاقی بقیه بزنید ابتدا از خود بپرسید اصلا به شما چه ربطی دارد فلان کس مغرور است با نه؟ شاید اصلا حالت او غرور و تکبر نیست و به خاطر عدم اعتماد به نفس و بی اعتمادی به دیگران خیلی با بقیه نمی جوشد…مگر شما روانشناس یا روانپزشک هستید که دست به تربیت افراد می زنید؟ حداقل قبل از این کار، متدهای زیبای خود را با مشاوران و روانکاوان در میان بگذارید و ببینید اصلا تایید می کنند؟ آیا اصلا یک شیوه را می توان روی همه پیاده کرد؟ شما چه می دانید در دل فلانی چه خبر است؟ شاید او در زندگی اش به اندازه کافی سرکوفت خورده و آمده در محفل شما تا کسی شود. آیا باز هم باید فحش بخورد و تحقیر شود؟ اگر چنین فردی افسرده تر شود و حتی کارش به خودکشی برسد شما جوابش را می دهید؟

دقت کنید که عزت نفس با تکبر فرق دارد…اگر می ترسید فلانی در حرفه شما متکبر باشد (انگار که همه مشکلات حل شده و فقط تکبر افراد لکه ننگ جامعه است) در این صورت باید ببینید عواقب تکبر او چیست؟ آیا ممکن است دست از یادگیری بیشتر بردارد و خود را دانا بداند؟ در این صورت می توانید با ملایمت، نقاط ضعف او را بدون جریحه دار کردن شخصیتش به او گوشزد کنید تا بداند هنوز خیلی چیزها را نمی داند…او را به مطالعه و یادگیری بیشتر تشویق کنید…دقت کنید که تواضع ثمره دانش زیاد است چون فرد بیشتر پی می برد که هنوز خیلی چیزها را نمی داند. او نه تنها انگیزه اش را سر بی احترامی ها از دست نمی دهد بلکه اگر واقعا قرار است متحول شود با دانستن ضعف هایش شروع به اصلاح اساسی می کند…

اگر قرار بود با فحش و کتک کسی دانای متواضع شود الان اشرار شهرهای کوچک که از بچگی مورد توهین و حقارت قرار گرفته اند باید قدیس می شدند!!!

عده ای هم برای دفاع از این سبک آموزش اخلاق که با فحش و شکستن عزت نفس همراه است عقیده دارند که ما اگر فردی را تحقیر می کنیم برای این است که اگر در جامعه کس دیگری او را تحقیر کرد قوی باشد و ناراحت نشود…

چه طور است خودمان به عزیزانمان از قبل خنجر بزنیم تا اگر دزدی در خیابان او را خنجر زد کمتر دردش بیاید؟ این شیوه توجیه پذیر نیست… اینکه یک استاد ما را تحقیر کند فرق دارد با اینکه فردی غریبه در گوشه خیابان ما را ناسزا دهد. اولی ممکن است کار ما را به خودکشی برساند چون از استاد انتظار داریم ولی دومی ممکن است تاثیر منفی روی ما نداشته باشد و فوقش بگوییم طرف دیوانه است که فحش داده و رفته.