ده روش هیپنوتیزم و ورود به حالت خلسه

اولین مرحله هیپنوتیزم که القای خلسه است فرآیندی است که می توان شخص را در حالتی قرار داد که نسبت به تلقینات پذیرا تر شده و همپنین میزان دسترسی به ناخودآگاه او افزایش پیدا کند.
روش های مختلفی برای القای خلسه و هیپنوتیزم کردن افراد وجود دارد که سعی می شود بیشتر آنها در داخل لیست زیر گنجانده شوند. برخی از آنها مشابه هم بوده و تا حدی از روش های یکسانی در آنها استفاده می شود.

۱-    روش دست دادن برای هیپنوتیزم

میلتون اریکسون که پدر هیپنوتراپی (هیپنوتیزم درمانی) است روش بسیار معروفی برای القای خلسه در سایرین دارد و نام آن روش دست دادن است. دست دادن به همان صورتی است که وقتی دو نفر همدیگر را در خیابان می بینند به هم دست می دهند. روش دست دادن او موجب می شود که ضمیر ناخودآگاه دچار شوکه شده و چیزی خلاف دست دادن عادی را مشاهده می کند. تکنیک دست دادن اریکسون به این صورت است که او مچ دست سوژه را گرفته و یا خود سوژه را به سمت جلو می کشاند و از تعادل خارج می کند. وقتی الگوی عادی دست دادن دچار اختلال می شود ضمیر ناخودآگاه به طور ناگهانی نسبت به تلقینات پذیرا می شود.

۲-    روش ریلکسیسین برای هیپنوتیزم

معمولا یکی از رایج ترین جملاتی که از زبان هیپنوتیزور (شخصی که دیگری را هیپنوتیزم می کند) شنیده می شود این است که”در جایی دراز بکش و آرام باش و بدنت را رها کن و …”. این یک سناریوی رایج است. ریلکیسیشن بدن یکی از راه های متداولی است توسط هیپنوتیزور و یا فردی که به صورت مبتدی در حال یادگیری خود هیپنوتیزم است مورد استفاده قرار می گیرد. اگر شخص کامل ریلکس شود در این صورت راحت تر وارد خلسه شده و ذهن او نسبت به تلقینات باز است. مجموعه روش های زیر برای یک ریلکیسیشن قابل قبول مورد استفاده قرار می گیرد:
–    نشستن یا دراز کشیدن در وضعیت راحت و آرام
–    شمارش اعداد از بیشتر به کمتر
–    انجام تنفس عمیق و ریتمیک
–    انقباض و انبساط عضلات
–    شنیدن صدای آهسته و آرام هیپنوتیزور

۳-    حرکت چشمان برای هیپنوتیزم کردن سوژه

این روش که توسط استفان بروکس معرفی شده به این صورت است که می توان با انجام حرکات خاص چشم خود، سوژه را وارد حالت خلسه کرد. این روش به صورت خیلی ظریف و ناملموسی بر روی سوژه اثر می گذارد.

۴-    تصویر سازی ذهنی برای القای خلسه

تصویرسازی ذهنی هم می تواند برای القای خلسه و هم برای ورود تلقینات به ضمیر ناخودآگاه استفاده شود. برای مثال از سوژه خواسته می شود که تمام جزئیات یک محل آشنا یا محلی که دوست دارد تصور کند را در ذهن خود بازسازی کند. همه حواس پنجگانه باید به طور درونی در این مورد شرکت کند. برای مثال اگر قرار است یک غار را تصور کنند باید رنگ ها، شکل دهانه ورودی غار، محل تجمع آب، صدای چکه آب، بوی نم و … را به خوبی در ذهن خود تجسم کنند. با این کار نه تنها امواج مغزی او افت می کند و به حالت خلسه نزدیک می شود بلکه در حین چالش برای یادگیری جزئیات، ضمیر ناخودآگاه او نسبت به دریافت تلقینات بازتر می شود.
از این شیوه می توان برای یادآوری خاطرات مثبت و همراه کردن آن با یک رفتار پاداش دهنده و یا تغییر نگرش فرد در مورد یک چیز منفی استفاده کرد.

۵-    روش بلند کردن دست ها

با روش هیپنوتیزم کلاسیک اریکسونی، از سوژه خواسته می شود که چشمانش را بسته و کمی ریلکس کند. سپس به سوژه گفته می شود که به تغییر حس ها و وزن در دستانشان توجه کنند. هیپنوتیزور تلقیناتی را به شخص می گوید تا واقعا حس هایی را در دست خود احساس کند. برای مثال ممکن است گفته شود که دست او در حال سبک یا سنگین شدن، سرد یا گرم شدن است. سوژه وارد حالت خلسه شده و ممکن است واقعا دست خود را بدون اختیار بلند کند و یا فقط در ذهن خود احساس کنند که دستش بلند شده است. در هر صورت القای خلسه موفقیت آمیز بوده است.
البته این روش می تواند پس از القای معمولی هیپنوتیزم برای عمیق تر کردن عمق خلسه قبلی نیز استفاده شود که بسیار موثرتر است.

۶-    شوک ناگهانی برای هیپنوتیزم کردن سوژه

مشابه روش دست دادن، قرار است شوکی به سوژه وارد شود تا وارد حالت خلسه شود. البته این شوک نباید طوری باشد که آسیب فیزیکی به شخص وارد شود. یک بار اریکسون این کار را با گذاشتن پایش بر روی پای سوژه انجام داد و تلقینی را در ادامه به او گفت. روش دیگر این است که شخص را به صورت محافظت شده به سمت عقب هل می دهند. بدن انسان در حالت عادی به چنین چیزی عادت ندارد مگر اینکه یک ژیمناستیک کار باشد. وقتی شخص حس کند بدنش به سمت عقب هل داده می شود و می افتد سیستم او را دچار شوکه کرده و ذهن او را نسبت به تلقینات باز می کند. البته این روش باید توسط افراد حرفه ای و با ایجاد امنیت کافی انجام شود.

۷-    روش خیره شدن برای هیپنوتیزم شدن

آیا تا به حال دقت کرده اید که وقتی به چیزی زیبا در یک محل نگاه می کنید تمام توجه شما جذب آن شده و صداهای اطراف را متوجه نمی شوید؟ در واقع شما به صورت خودکار، نوعی خلسه را تجربه کرده اید. هر چیزی می تواند برای جلب نگاه چشم به منظور القای خلسه به کار رود. برای مثال می توان از یک پاندول و یا یک شی درخشان استفاده کرد. در این حالت ذهن هوشیار مشغول نگاه کردن به آن چیز بوده و ضمیر ناخودآگاه را برای دریافت تلقینات باز می گذارد. ممکن است پس از مدتی چشمها خسته و بسته شوند و شخص وارد خلسه عمیق تری شود.

۸-    اسکن بدن برای القای هیپنوتیزم

یک روش بسیار معروف برای خودهیپنوتیزم این است که شروع کنید با چشمان بسته، از بالا تا پایین بدن خود را به طور ذهنی اسکن کنید و از هر عضله آگاه شوید. به هر حسی توجه کنید حتی به حرکات تنفس، تماس پا به زمین، دردی که ممکن است در بدن وجود داشته باشد و …
با این کار شخص کم کم وارد حالت خلسه می شود. البته این روش می تواند با روش های دیگر مثل شمارش معکوس و یا تنفس عمیق هم همراه شود.

۹-    تنفس با شمارش معکوس

حتما در مورد شمارش تنفس در مدیتیشن چیزهایی شنیده اید. همان روش می تواند به راحتی برای خود هیپنوتیزم هم استفاده شود. برای این کار در محل راحتی بنشینید. از بینی نفس عمیقی کشیده و از دهان خارج کنید. از شماره ۱۰۰ به پایین، تنفس خود را شمارش کید. این کار باید به آهستگی صورت گیرد. در انتها باید در حالت خلسه قرار گرفته باشید وگرنه شمارش تنفس را این بار با حفظ تمرکز بیشتر انجام دهید.

۱۰-     ایجاد گیجی در سوژه

این روش نیز یکی از روش های محبوب اریکسون بوده است. با حواس پرتی ضمیر خودآگاه می توان دروازه های ذهن ناخودآگاه را باز کرده و نسبت به تلقینات هیپنوتیزمی پذیراتر کرد. تقریبا در بیشتر روش های هیپنوتیزم اریکسون نمونه هایی از این ایجاد گیجی و حواس پرتی وجود دارد. برای مثال او عمدا از الگوهای زبانی نافهموم، موضوعات پیچیده، لغات عجیب و گیج کننده و حتی جوک استفاده می کرد تا خودآگاه سوژه را از فکر عادی خارج کند و درجاتی از خلسه و تلقین پذیری را در او ایجاد کند.