از گذشته های دور، اعتقادات زیادی در مورد تاثیر ماه و سیارات مختلف بر زندگی انسان و حالات روحی روانی او وجود داشته است. برای مثال شاید شنیده باشید که می گویند فرد مجنون یا دیوانه نباید به ماه کامل نگاه کند چون حال او بدتر می شود. علم مدرن با روشنفکری کاذب، تا مدت ها تاثیر اجرام آسمانی را بر انسان تکذیب کرده بود ولی تحقیقات جدیدتر نشان می دهد که رابطه روشنی بین مراحل کامل شدن ماه و شدت یافتن برخی اختلالات روانی وجود دارد.

تاثیر ماه بر حالات روحی انسان

ماه می تواند تاثیرات واضحی بر زمین و پدیده های روی آن داشته باشد. وقتی در هنگام جزر و مد، میلیون ها میلیون قطره آب اقیانوس می توانند تا فواصل قبل توجهی جا به جا شوند بنابراین بدن انسان که حدودا ۷۰% آب است هم می تواند تحت تاثیر ماه قرار بگیرد. این تاثیرگرفتن شاید فقط به خاطر این حجم از میزان آب در بدن انسان نباشد و به مکانیسم های روانی دیگری مربوط باشد که هنوز برای ما ناشناخته است. چیزی که مشخص است این است که می تواند رفتارهای انسان را تا حدی تغییر دهد. برای مثال وقتی ماه کامل می شود خواب انسان اندکی دچار اختلال می شود و طبق یکی از تحقیقات علمی که روی تعدادی داوطلب انجام شد، مدت به خواب رفتن آنها در ماه کامل حدودا ۵ دقیقه به تاخیر افتاد و خواب عمیق نیز تا ۳۰% کاهش پیدا کرد. آمارهایی هم در مورد افزایش میزان خشونت و جنایات در مردمان نزدیک ساحل در هنگام کامل شدن ماه وجود دارد.

فقط انسان ها نیستند که تحت تاثیر چرخه کامل شدن ماه هستند بلکه مشاهده شده که برخی گونه های پریمات معمولا فعالیت بیشتری در شب در شرایط کامل بودن ماه دارند و البته مثال های زیاد دیگری هم در مورد چرخه ماه بر سایر حیوانات وجود دارد.

به طور کلی، تاثیر ماه بر انسان می تواند به شکل بالا رفتن هیجان دیده شود. درست مانند مواد روان گردان که تا چند ساعت می تواند فرد را در حالت اوج ذهنی نگه دارد. انرژی درونی در هنگام کامل شدن ماه افزایش پیدا می کند و حتی می تواند بر قدرت های ماورایی انسان تاثیر بگذارد. برای مثال قدرت غیب بینی انسان در هنگام کامل شدن ماه بهتر از اوقات دیگر است و در برخی کتاب های ماورایی هم تعیین شده که بهتر است کدام کار ماورایی در ماه کامل انجام شود.

البته تاثیر ماه کامل بر انسان ممکن است به صورت افزایش شدت اختلالات روانی هم دیده شود و همیشه به نفع او نباشد مانند کسانی که مبتلا به اختلال دوقطبی تند چرخش هستند. در این اختلال، دوره افسردگی و شیدایی سریع تر جا به جا می شود.

تاثیر چرخه کامل شدن ماه بر اختلال دوقطبی

در ادامه این پست به مضمون یکی از معتبرترین مقالات در این زمینه که در مجله nature چاپ شده است اشاره می کنیم. موضوع آن در مورد تاثیر چرخه کامل شدن ماه بر اختلال دوقطبی است.

در مطالعه مربوطه، ۱۷ داوطلب مبتلا به اختلال دوقطبی تند چرخش حضور یافتند. بررسی چندین ساله آنها نشان داده بود که چرخش مود یا تبدیل حالت افسردگی به شیدایی (وبرعکس) در آنها مطابق الگوهای کامل شدن ماه است. در واقع انگار که این افراد به جای آنکه فقط از ذهن خود تاثیر بپذیرند توسط منبعی بیرونی هم تحریک می شدند. در زمانی هم که ماه، خورشید و زمین در یک راستا قرار می گرفتند و ماه کمترین فاصله را با زمین داشت تاثیرات قبل توجهی بر خلق و خوی این بیماران می گذاشت.

هنوز مشخص نیست که چرا سیستم انسان به ماه واکنش نشان می دهد. در حیوانات، علت چنین تاثیراتی تا حدودی شناخته شده است. برای مثال واکنش سیستم آنها به چرخه کامل شدن ماه می تواند به تسهیل در تولید مثل و دور شدن از شکارچیان کمک کند. شاید به دلیل اینکه انسان تحت تاثیر نورهای مصنوعی زیادی است سیستم خود را برای پاسخ دادن به نیروی ماه دچار نقص کرده است. تئوری دیگر هم می گوید از آنجا که حیات موجودات زنده از آبزیان شروع شده است بنابراین همچنان انسان ها هم توانایی واکنش به چرخه ماه را در خود حفظ کرده اند.

البته شواهدی هم در مورد ارتباط سیستم تولید مثل انسان و چرخه کامل شدن ماه وجود دارد. برای مثال نه تنها دوره قاعدگی زنان مطابق با یک بار گردش ماه دور زمین است بلکه ماه می تواند توسط همین اثر خود بر قاعدگی آنها، به طور غیر مستقیم بر چرخه رفتاری آنها نیز اثر بگذارد. دلیل دیگر تاثیر ماه بر سیستم تولید مثلی انسان می تواند وجود نیروی جنسی بسیار بالا در زمان شیدایی بیماران دوقطبی و کاهش این میل در زمان افسردگی آنها باشد.

برخی از انواع داروهای ضدافسردگی می تواند سرعت تبدیل مود را در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی تند چرخش افزایش دهد و شاید طبق آنچه دانشمندان در این تحقیق به نتیجه رسیده اند، این داروها باعث افزایش حساسیت این بیماران نسبت به چرخه ماه شده است. در واقع این داروها با کاهش سرعت ریتم های شبانه روزی طبیعی درون بدن، بدن را برای دریافت ریتم هایی کمتر از ۲۴ ساعته ماه حساس می کند. برای جلوگیری از بروز چنین مشکلی توصیه شده است که تا وقتی بیمار در حال درمان با داروی لیتیوم کربنات است از مصرف داروهای ضدافسردگی خودداری کند. راه دیگر این است که بیمار را در دوره های طولانی تری از تاریکی شبانه قرار داد تا ریتم شبانه روزی بدن او نسبت به نور و روشنایی حساس تر شود و نه ماه.