ایجاد عادات جدید توسط عادت های الاستیک

وقتی تصمیم می گیرید کار جدیدی را شروع کنید ممکن است برنامه ریزی های زیادی در مورد آن انجام دهید و با شور و شوق کار مربوطه را آغاز کنید ولی پس از مدتی که هیجان آن خوابید و یا مشغول امورات جدید شدید نتوانید برنامه خود را دنبال کنید. برای مثال فرض کنیم شما از ابتدای سال قصد دارید روزی یک ساعت مراقبه کنید، ۳۰ صفحه مطالعه کتاب بخوانید و دو ساعت ورزش کنید.

تا چند مدت این کارها را به خوبی انجام می دهید ولی یک روز که خسته به خانه می آیید حوصله هیچ کدام از این کارها را ندارید و یا نصفه انجام می دهید مثلا بعد از اینکه ۳۰ صفحه کتاب خواندید حوصله ورزش و یا مراقبه را ندارید. این کم کاری ها و بی حوصلگی ها در نهایت باعث می شود که کلا برنامه خود را کنار بگذارید.

این مسئله حتما برای شما آشنا است. وقتی می خواهید یک یا چند عادت جدید را ایجاد کنید پایدار ماندن به آنها دشوار بوده و پس از مدتی بی خیال آنها می شوید. اما راه حل چیست؟
از قدیم گفته اند که سنگ بزرگ علامت نزدن است. علاوه بر اینکه ما گاهی واقعا حوصله انجام یک کار طولانی را به طور روزانه نداریم ممکن است انرژی و یا وقتی برای انجام آن نداشته باشیم. پس بهتر است از عادات الاستیک یا elastic habits استفاده کنیم.

چگونه از عادات الاستیک برای نهادینه کردن یک کار جدید و تبدیل آن به عادتی فراموش نشدنی استفاده کنیم؟

برای توضیح بهتر موضوع، مثال قبلی را باز می کنیم. شما تصمیم گرفته بودید که روزی یک ساعت مراقبه کنید. برای این عادت جدید خود می توانید سه حالت با سه درجه سختی در نظر بگیرید:

حالت اول:
مراقبه بر تنفس
وضعیت آسان: روزی ۲ دقیقه
وضعیت متوسط: روزی ۲۰ دقیقه
وضعیت سخت: روزی ۳۰ دقیقه

حالت دوم:
مراقبه در حال راه رفتن
وضعیت آسان: روزی ۵ دقیقه
وضعیت متوسط: روزی ۳۰ دقیقه
وضعیت سخت: روزی ۴۰ دقیقه

حالت سوم:
آگاهی از افکار
وضعیت آسان: روزی ۲ دقیقه
وضعیت متوسط: روزی ۲۰ دقیقه
وضعیت سخت: روزی ۳۰ دقیقه

بنابراین شما می توانید هر روز هر نوع مراقبه ای را نسبت به نوع حس و حال و زمانی که دارید انجام دهید. مثلا شاید یک روز خسته باشید و فقط بخواهید ۲ دقیقه مراقبه بر تنفس را کار کنید ولی روز بعد که حال شما بهتر است مراقبه آگاهی از افکار را در وضعیت سخت یعنی ۳۰ دقیقه انجام دهید و حتی شاید به قدری در آن غرق شوید که وقتی به خود آمدید ببینید که یک ساعت مراقبه کرده اید.

در مورد برنامه ورزش و کتاب خواندن و … هم این سه حالت با سه درجه سختی را ایجاد کنید.

برنامه شما آن قدر انعطاف پذیر است که در بدترین حالت روحی و جسمی هم می توانید به عادات خود پایبند بمانید. مهم نیست که شما در روز ۲ دقیقه مراقبه کرده اید بلکه مهم این است که بلاخره همان قدر در کار خود پیشرفت کرده اید و نتایج بزرگ از انجام همین کارهای کوچک حاصل می شوند. به علاوه طبق تحقیقات مختلف مربوطه، وقتی شما یک کار را هر چند به مدت کوتاه در روز انجام دهید شانس اینکه در روزهای بعدی به همان کار برگردید بیشتر است تا اینکه برنامه آن روز را کلا کنسل کنید.

وضعیت آسانی که انتخاب می کنید باید طوری باشد که انجام آن هیچ انرژی از شما نگیرد و در همه شرایط قابل انجام باشد. برای مثال اگر همان ۲ دقیقه مراقبه کردن هم زیاد است آن را به ۱ دقیقه کاهش دهید. یا اگر خواندن ۱۰ صفحه کتاب سخت است فقط یک پاراگراف بخوانید. بعدا که این امور تبدیل به عادت شدند و وابستگی روانی به آنها پیدا کردید و ساده تر شدند می توانید این حداقل ها را افزایش دهید و مثلا ۲ دقیقه مراقبه برای حالت آسان را به ۱۰ دقیقه مراقبه در روز افزایش دهید.

حتما یک تقویم در جایی که بیشتر اوقات به چشم شما می خورد قرار دهید و کارهای انجام شده را در داخل هر تاریخ وارد کنید. بهتر است از کد رنگی استفاده کنید. مثلا ورزش در حالت آسان را با ضربدری به رنگ زرد، حالت متوسط به رنگ آبی و حالت سخت را به رنگ سبز وارد کنید.

تنوع ایجاد شده در هر کار به شما کمک می کند تا اگر یک روز حوصله یک نوع مراقبه و یا یک نوع ورزش را نداشتید انواع مشابه آن را انجام دهید. مثلا شاید هدف اولیه شما این باشد که ورزش را با استفاده از دمبل انجام دهید ولی می توانید حالات دیگری مثل طناب زدن و دراز نشست و یا حتی دویدن ساده را هم به عنوان جایگزین روزانه آن در نظر بگیرید. مهم نیست چه ورزشی کرده اید بلکه مهم این است که بلاخره تکانی به عضلات خود داده اید و تعدادی از گروه عضلات خود را تقویت کرده و یا چربی سوزی کرده اید. وقتی عادت ورزش کردن در شما نهادینه شد می توانید برنامه خود را تخصصی تر طراحی کنید.

استفاده از روش Elastic habits و یا عادات الاستیک و منعطف به شما کمک می کند تا به راحتی هر عادتی که دوست داشتید را در زندگی خود وارد کنید و به آن پایبند بمانید.