ایجاد فراموشی و ایجاد خاطره دروغین در هیپنوتیزم

در برخی از افرادی که به خوبی هیپنوتیزم شده اند و در حالت خلسه کافی قرار دارند می توان خاطره های دروغین جدیدی را به ذهن آنها اضافه کرد به طوری که حتی پس از بیداری هم تصور کنند که واقعا آن حوادث برایشان رخ داده است.

برای مثال اگر به سوژه بگویید که هفته پیش به همراه او به ماهیگیری رفته اید واقعا در ذهن خودش به صورت ناخودآگاه چنین حافظه ای ایجاد می شود و حتی ممکن است در ذهن خودش خاطره ای در این مورد بسازد و مثلا ببیند که با شما توسط هواپیما به فلان ساحل رفته و فلان غذاها را خورده و ماهیگیری هم کرده است.

چنین حالتی را ممکن است به طور طبیعی در حالت بین خواب و بیداری تجربه کرده باشید. برای مثال خانواده شما در مورد فلان شهر صحبت می کنند و شما در خواب می بینید که به آن شهر رفته اید و حتی مناظری از آن هم مشاهده می کنید. البته وقتی بیدار شوید متوجه دروغین بودن خواب می شوید ولی اگر چنین تلقینی در هیپنوتیزم صورت گیرد و واقعا تاکید شود که چنین اتفاقی رخ داده در این صورت شخص حتی پس از بیدار شدن هم باور می کند واقعا آنجا بوده است…درست مثل یک حافظه عادی….

از چنین قابلیتی در هیپنوتیزم ممکن است سواستفاده نیز بشود. برای مثال خلاف کاران ممکن است خاطرات ارتکاب جرم را در فردی که بی گناه است القا کنند. پزشکی قانونی باید احتمال چنین رخدادهایی را پیش بینی کند و جرم شناسان به دقت بررسی کنند که آیا فرد واقعا در هنگام وقوع جرم در محل بوده است یا نه. البته احتمال بروز چنین حالاتی و اینکه یک خلافکار این قدر به هیپنوتیزم برای رسیدن به مقاصد خود اتکا داشته باشد کم است ولی غیرممکن نیست.

عکس حالت ایجاد خاطره دروغین در هیپنوتیزم، ایجاد فراموشی در سوژه است. یعنی می توان فرد را در خلسه به حالتی برد که حتی نام خودش را هم فراموش کند. جالب اینکه ممکن است این حالت را حتی پس از بیدار شدن نیز حفظ کند و تا مدت ها و گاهی برای همیشه فلان خاطره را فراموش کند. این جنبه از هیپنوتیزم خاصیت درمانی هم دارد و میتوان از آن برای فراموشی خاطرات تلخ و آزار دهنده در افراد استفاده کرد.

باز هم مانند هر پدیده دیگری ممکن است از این خاصیت هیپنوتیزم نیز سواستفاده شود. برای مثال برخی از آیین های متفرقه، کودکانی را انتخاب کرده و توسط هیپنوتیزم و شستشوهای مغزی بعدی کاری می کنند که آنها خاطرات گذشته، پدر و مادر و خانواده و حوادث قبلی زندگی خود را فراموش کرده و تصور کنند که موجوداتی خداگونه و فراتر از بشر هستند.

اما آیا این حالت ایجاد فراموشی در هیپنوتیزم، برگشت پذیر است؟ تحقیقات نشان داده است که خاطراتی که توسط این کار به فراموشی سپرده می شوند از بین نرفته اند و فقط ارتباط مغز با آنها قطع شده است وگرنه همچنان سر جای خود هستند و می توان مجددا با آنها ارتباط برقرار کرد ولی این کار معمولا نیازمند این است که تلقین قبلی خنثی شود و شخص به حالت اولیه خود بازگردد.

ایجاد خاطرات کاذب و یا القای فراموشی توسط هیپنوتیزم روی بسیاری از سوژه های خوب نتیجه می دهد (برعکس ایجاد حالت توهم و هذیان در هیپنوتیزم که معمولا افراد کمتری قادر به انجام آن هستند). از حالت فراموشی نام معمولا در هیپنوتیزم های نمایشی زیاد استفاده می شود و می تواند جالب و سرگرم کننده باشد البته به شرط آنکه تلقینات به درستی صورت گرفته و شخص بتواند به حالت اولیه خود بازگردد.