اثرات مراقبه می تواند تا چندین سال باقی بماند

اثرات مفید مراقبه و مدیتیشن بر سلامت جسم و روان به خوبی شناخته شده است. کسانی که مدتی به مراقبه می پردازند متوجه بهبود قدرت تمرکز فکر، افزایش توانمندی های ذهنی، رفع برخی مشکلات عاطفی نهفته و بالا رفتن میزان شادی و آرامش خود می شوند. ولی اگر فردی که تا مدت ها مراقبه جدی می کرده است ادامه این کار را رها کند در این صورت اثرات مثبتی که از مراقبه کسب کرده تا چند مدت باقی می ماند؟

تا به حال تحقیقات زیادی در این زمینه انجام شده است ولی یا تعداد داوطلبان کم بوده است و یا از افرادی استفاده شده است که حتی تعریف دقیقی از مراقبه را نمی دانستند. تا اینکه یکی از بزرگترین تحقیقات مربوط به مدت ماندگاری اثرات مراقبه بعد از قطع آن، توسط دانشگاه کالیفرنیا انجام شد. آنها نتیجه گرفتند که اگر کسی واقعا برای مدتی مراقبه جدی کرده باشد اثرات مثبت آن تا حداقل تا هفت سال دیگر ادامه خواهد داشت.

در پروژه ذکر شده، ۶۰ مراقبه گر حرفه ای، دوره های فشرده مدیتیشن را به مدت ۳ ماه در سال ۲۰۰۷ انجام دادند. مراقبه از نوع شاماتا یا پرورش تمرکز فکر بوده و تحت نظر آلن والاس که از استادان بزرگ مراقبه در سطح بین المللی است برگزار شد. این آزمایش حتی توسط دالای لاما نیز مورد توجه قرار گرفت.

در این سه ماه، داوطلبان دو بار در روز، مراقبه خود را به مدت روزانه ۶ ساعت انجام می دادند. هدف اصلی این پژوهش این بود که ببینند مراقبه تمرکز فکر چه تاثیری بر روی داوطلب داشته و قدرت توجه آنها را تا چه قدر افزایش می دهد و ماندگاری این اثرات بعد از قطع مراقبه تا چه مدت است.

میزان قدرت تمرکز و توجه داوطلبان به کمک کامپیوتر در قبل، هنگام و بعد از تمرینات سه ماهه مراقبه اندازه گیری شد. تست بعد از مراقبه، هم بلافاصله پس اتمام دوره و هم بعد از شش ماه، یک سال، یک سال و نیم و هفت سال بعد انجام شد. تست کامپیوتری این گونه بود که مراقبه گرها باید به یک نقطه قرمز واقع در صفحه مانیتور خیره می شدند. خط خاکستری عمودی نیز با آن نقطه تماس داشت و مدت زمان ظهور آن کمتر از یک چشم به هم زدن بود. بیشتر این خط هایی که ظاهر می شدند بلند بودند ولی اگر خط کوتاهی دیده می شد باید فورا با موس، کلیک می کردند.

آنها از این آزمایش چه نتایجی گرفتند؟

مراقبه گرها بعد از اتمام تمرین فشرده سه ماهه نه تنها قادر بودند تمرکز فکر بیشتری داشته باشند بلکه از لحاظ روانی و کنار آمدن با استرس نیز بهتر شده بودند. البته همه داوطلبان در کل این هفت سال قابل دسترس نبودند ولی ۴۰ نفر آنها همچنان مراقبه های کوتاه روزانه خود را انجام می دادند. وقتی این افراد بعد از هفت سال، دوباره تحت آزمایش قرار گرفتند محققان پی بردند که قدرت تمرکزی که آنها در هفت سال پیش در طی انجام مراقبه سه ماهه به دست آورده بودند تا حد زیادی باقی مانده است.

نتیجه دیگری که گرفته شد این بود که همیشه منظم بودن در انجام مراقبه برای گرفتن نتایج بهتر کافی نیست بلکه شدت تمرین هم مهم است. یعنی اگر کسی برای چند ماه، روزی بالای ۶ ساعت مراقبه کند نتایج بهتری می گیرد تا کسی که چندین سال روزانه نیم ساعت مراقبه کند.

البته برای بسیاری از افراد مشکل است که ۶ ساعت در روز را در یک جا بنشینند و فقط به مراقبه بپردازند. بنابراین اگر زندگی پرمشغله ای دارید می توانید به همان زمان های کوتاه مراقبه در روز اکتفا کنید ولی مسلما میزان انتظار شما هم باید متناسب با مقدار تمریناتی که می کنید باشد.