اهمیت و فواید تنهایی

زندگی ما به قدری درگیر تکنولوژی و رسانه های دسته جمعی شده است که تقریبا محال است بتوانیم برای مدتی از تلفن، موبایل، تلویزیون، ایمیل، چت و … دست بکشیم. تنهایی برای برخی به قدری ترسناک و دردناک است که حاضرند حتی با غریبه ها هم صحبت کنند ولی ساعتی را در سکوت درونی به سر نبرند.

البته انسان موجودی اجتماعی است و نیاز به روابط دارد ولی برای رشد و کمال فردی احتیاج به این دارد که در روز ساعاتی را در تنهایی به تفکر و بررسی وضعیت روحی خود بگذراند. اکثر انواع مراقبه ها نیز در سکوت و تنهایی انجام می شوند.

ولی چرا برای عده ای تنها بودن و رفتن به عالم درون این قدر ترسناک و خسته کننده است؟ یکی از دلایل آن به خاطر نحوه تکامل انسان است. فرضیه اسکنر به ما می گوید که در پستانداران مکانیسم اسکن کننده محیط وجود دارد و با آن خطرات و فرصت های محیطی شناسایی می شوند. از آنجا که یک جا نشستن و کاری انجام ندادن برای مغز ما نوعی وقت هدر دادن است بنابراین ما را به جنب و جوش تحریک می کند و دوست ندارد تنها بمانیم. به خاطر همین کسانی که مدیتیشن را شروع می کنند تا مدتی حس می کنند وقتشان را دور انداخته اند و بی کارترین فرد عالم اند ولی بعد از مشاهده مزایای این سکوت درونی به ارزش آن پی می برند.

ما فقط به عنوان یک پستاندار شناخته نمی شویم و به عنوان انسان می توانیم غرایض خود را کنترل کنیم. بنابراین با تغییر عادات و انجام انواع مدیتیشن در خلوت می توان بر این مکانیسم اسکنر نیز غلبه کرد.

از کارهایی که می شود در خلوت انجام داد مراقبه بر افکار ذهنی است یعنی اجازه دهیم همه جریانات فکری همان طور که در سر ما می گذرند دیده شوند. این اولین قدم مراقبه است و لازم است افکار خود را بشناسیم.

راه دیگر شناخت افکار، نوشتن آنها است. با نوشتن افکار نه تنها به تخلیه هیجانی خود کمک می کنیم بلکه افکار آشفته خود را هم بهتر می شناسیم و می توانیم به بخش های عمیق تر ضمیر ناخودآگاه دست پیدا کنیم.

فواید تنهایی فقط در امور خودشناسی و معنویت خلاصه نمی شود بلکه می تواند اثرات مثبت دیگری را هم بر سایر جنبه های زندگی ما بگذارد. برای مثال:

– افزایش بازدهی

افرادی که کارهای خود را در تنهایی انجام می دهند (اگر کار به روابط عمومی نیاز نداشته باشد) معمولا بازدهی بیشتری را نسبت به کسانی که دور و اطراف خود را با دوستانشان شلوغ می کنند دارند.

– افزایش خلاقیت

دانشمندان معمولا قبل از انجام اختراعات مهم، اوقات بسیاری را در تنهایی و خلوت ذهنی می گذرانند و به مغز خود امکان پرسه زدن و یافتن جواب های تازه را می دادند. تنهایی می تواند باعث افزایش خلاقیت شود.

– افزایش قدرت ذهنی

افرادی که به تنهایی عادت دارند و ساعاتی که به معاشرت با دیگران نمی پردازند برایشان آزار دهنده نیست معمولا میزان خوشحالی و رضایت از زندگی در آنها بالاتر است و خودشان قادرند وسیله خوشحالی شان را ایجاد کنند.

فراهم کردن اوقات تنهایی چندان سخت نیست و می توانید از روزی ده دقیقه شروع کنید. در این زمان گوشی خود را خاموش کنید و از تلویزیون و کامپیوتر دور باشید. به چیزی حتی کتاب خواندن هم مشغول نشوید. باید کاملا با افکار خود تنها بمانید. اگر پیدا کردن اوقات تنهایی در روز برای شما سخت است می توانید صبح ها کمی زودتر بیدار شوید و از سکوت صبحگاهی برای خلوت کردن با خود بهره ببرید.