چرا گاهی دادن پاداش، باعث بی انگیزگی می شود؟

تصور غالب جامعه این است که اگر به کسی در ازای کاری که انجام می دهد پاداش دهیم او را تشویق کرده و از زحماتش قدردانی کرده ایم در حالی که این کار می تواند نتیجه عکس داشته باشد و انگیزه را از بین ببرد.

برای مثال وقتی در سوئیس به دنبال مکانی برای دفع زباله های هسته ای بودند منطقه ای را انتخاب کردند و از محلی های آنجا پرسیدند که آیا حاضرند این محل برای دفن زباله انتخاب شود یا خیر؟ به خاطر غرور ملی و حفظ وجهه خود حدودا نیمی از آنها حاضر به قبول این پیشنهاد شدند ولی وقتی همین پیشنهاد را به همراه دادن پاداش پنج هزار دلاری به ساکنین مطرح کردند نه تنها آمار موافقان طرح بیشتر نشد بلکه سقوط هم کرد و به بیست و پنج درصد رسید. در واقع شاید به غرور ملی آنها برخورده و یا این کار را نوعی رشوه دادن می دانستند و ….

وقتی فردی از روی فداکاری و مهربانی برای شما کاری انجام می دهد با دادن پول و یا پاداش، اقدام دلسوزانه او را زیر سوال نبرید و کاری نکنید که حس کند به حسن نیت و از خودگذشتگی او شک کرده اید و درصدد جبران مالی هستید. ممکن است پیش خود تصور کنید که لطف او را جبران کرده اید ولی در عمل به او توهین کرده اید. البته نباید هم قدرنشناس باشید ولی جبران محبت های بی قید و شرط یک نفر با پول و هدایای مادی کمی در ذوق می زند و حتی ممکن است روابط شما را خدشه دار کند.

افرادی که در مراکز خیریه کار می کنند حقوق زیادی نمی گیرند و به باور خود از روی عشق و ایثار و کمک به خلایق فعالیت می کنند و اگر به آنها در ازای هر بار فعالیت مثبتی که می کنند پاداش دهید دیگر جنبه معنوی کار از بین رفته و حتی ممکن است پرتوقع شوند و فقط کارهایی را انجام دهند که برای آنها نفع مادی داشته باشد. اگر قرار بود از اول به دنبال پول کلان باشند هیچ گاه به سمت این شغل نمی آمدند و اگر هم به اجبار وارد این شغل شده اند نباید انتظار خاصی داشته باشند.

پاداش دادن یا جریمه کردن افراد برای انجام کاری خاص می تواند انگیزه های متعالی پشت کارها را مخدوش کرده و مانع از پیشبرد کارها شود.

اما در کجاها پاداش دادن کار خوبی است؟

در مشاغل سختی که انجام آنها هیچ لذتی ندارد (مانند کارمندان اداری و کارگران) و فقط برای در آوردن یک لقمه نان تلاش می کنند دادن پاداش می تواند بر روی افزایش کارآیی آنها موثر واقع شود.

به کودکان برای انجام تکالیفشان پاداش ندهید زیرا در غیر این صورت شرطی شده و برای انجام هر کار ساده ای هم از شما پول می خواهند. بهتر است پول تو جیبی ثابتی را برای آنها در نظر بگیرید و فقط همان قدر بدهید. اگر می خواهید کارهایشان را انجام دهند در آنها انگیزش های مثبت ایجاد کنید و نه اینکه میل به رشوه گیری را در آنها تقویت کنید.