

آیا شما جزء افزادی هستید که وقتی وارد جمع میشید دچار استرس ناگهانی میشید و ضربان قلبتون میره بالا و به نفس نفس میفتید و حتی عرقتونم درمیاد؟ یک مرتبه میترسید که مبادا مورد قضاوت اون جمع قرار بگیرید و یا کاری کنید که توسط اونها طرد بشید و یا اینکه کلا از اینکه به شما نگاه کنند و مرکز توجه باشید شدیدا میترسید. اینکه عده ای به غذا خوردن و راه رفتن و حرف زدن شما نگاه کنند شدیدا آشفتتون میکنه و فوری علائم اضطراب و استرس در شما بالا میره و میخواید هر چه سریع تر تنها باشید و به هیچ وجه وارد جمع نشید. یا مثلا از حرف زدن در جمع شدیدا میترسید و نمیخواید چند تا چشم به شما نگاه کنه و فوری بغضتون میگیره و عصبی میشید و از استرس انگارید دارید به فنا میرید.
اگر شما علائم بالا رو دارید بنابراین احتمالا به اختلال اضطراب اجتماعی یا سوشال فوبیا یا social phobia دچار هستید. در واقع همون طور که یک نفر ممکنه از تاریکی یا آب هراس شدید داشته باشه شما هم نسبت به آدمها (خصوصا افراد غریبه) فوبیا و ترس دارید خصوصا که اون جمع شما رو مورد قضاوت قرار بده.

علت اون میتونه عوامل مختلفی باشند. مغز افرادی که به اضطراب اجتماعی دچار هستند معمولا مشکلات مربوط به آمیگدالین رو دارن که ساختار کوچکی در مغزه که مسئول واکنش و کنترل ترس هست. علت دیگش میتونه وراثتی باشه و والدینی که این اختلال رو دارند معمولا احتمال بیشتری داره که فرزندانشون هم اون مشکل رو داشته باشن. گاهی احساس ترس از طردشدگی میتونه در اثر نامتعادلی های هورمونی و عاطفی باشه. تربیت های ناصحیح در کودکی هم میتونن نقش زیادی در بروز عارضه اضطراب اجتماعی یا سوشال فوبیا داشته باشند.
کسی که دچار سوشال فوبیا هست معمولا مشکلات زیادی رو در امور کاری و درسی خودش تجربه میکنه و حتی ممکنه به قدری از جمع گریزان باشه که به سر کار و یا مدرسه هم بی میل بشه و سعی کنه که از اون فرار کنه. بنابراین همش در گوشه ای تنها میشینه و حتی علاقه ای به رفت و آمد به افراد فامیل نداره. برخی این حالت رو با جنزدگی اشتباه میگیرند. برای مثال میگند افراد جنزده دوست دارن تنها باشن و افسرده و گوشه گیر میشن و اگر کسی بخواد به اونها نزدیک شه قلبشون میزنه و استرس میگیرن و شدیدا دچار تشویش میشند. خیلی مهمه که بتونیم جنزدگی رو از اضطراب اجتماعی تشخیص بدیم و فرد رو به سمت مداوای خودش تشویق کنیم.
اهمیت دیگه درمان اضطراب اجتماعی این هست که شما وقتی وارد محیط کار یا زندگی مشترک با فرد جدیدی میشید ممکنه مدام تحت قضاوت و انتقاد بگیرید. اگر بخواید سریع دچار استرس بشید و ضربان قلبتون بالا بره و تنگی نفس بگیرید و بخواید سریع اون فرد یا افراد رو ترک کنید در این صورت زندگی برای شما غیر ممکن میشه. خوشبختانه درمان سوشال فوبیا چندان سخت نیست و میتونید در کمتر از چند ماه درمان بشید و دوباره با اعتماد به نفس و راحتی به جامعه برگردید و فعالیت های خودتون رو بدون ترس از قضاوت و طردشدگی دنبال کنید.

درمان این عارضه روانی میتونه از راه های مختلفی باشه:
یکی از اونها رفتار درمانی شناختی یا CBT هست. در مورد سوشال فوبیا هدف این هست که کاری کنند طرف یاد بگیره که در معرض موقعیت های استرس زا بودن بی خطر هست. اینکه شما همش از موقعیت های اجتماعی فرار کنید هیچ وقت چیزی رو به شما یاد نمیده. بنابراین مثلا میان به شما میگن که خودتون رو در معرض یک موقعیت استرس زا قرار بدید و وارد جمع بشید و اتفاقا کاری کنید که شما طرد بشید و باهاتون بدرفتاری بشه. در این حالت اعتماد به نفس شما برای اینکه بتونید این حالت طردشدگی رو تحمل کنید بالا میره. مرحله بعدی این هست که به شخص آموزش داده بشه که چه طوری باید این موقعیت کنار بیاد. برای مثال باید بدترین حالت رو پیش بینی کنند و یاد بگیرند که چه طوری تحملش کنند و بهش واکنش بدند. ممکنه روشهایی برای تخفیف استرس داده بشه مثل کشیدن نفس های عمیق. این روش اگه تحت نظر یک روانشناس ماهر باشه میتونه به خوبی جواب بده.
این روش اثرات جانبی منفی نداره جز اینکه موقتا شخص دچار افزایش ناراحتی و اضطراب میشه. درمانش هم معمولا تا ۱۲ هفته هست. این روش برای انواع دیگه فوبیا مثل ترس از تاریکی هم عالی جواب میده.
روش دیگه درمان اضطراب اجتماعی، استفاده از هیپنوتیزم هست. شخصی که دچار بیماری سوشال فوبیا هست خودش هم میدونه که ترسش بی دلیل و خنده داره درست مثل کسی که از تاریکی میترسه و میدونه که تو تاریکی چیزی نیست. ولی بخشی از ضمیر ناخودآگاه اون ترسهای پنهان داره و بسیاری از رفتارهای غریزی اون رو کنترل میکنه. برای درمان اضطراب اجتماعی توسط هیپنوتیزم لازمه که به یک هیپنوتراپ ماهر مراجعه بشه تا نه تنها روش های به خواب مصنوعی رفتن اصولی رو به شما یاد بده بلکه بهتون مهارت کنترل استرس و تغییر دادن الگوهای پاسخ دهی به موقعیت های استرس زا رو در شما نهادینه کنه.
مثلا بعد از اینکه وارد سطح هیپنوتیزم شدید هیپنوتراپ از شما میخواد که تو ذهنتون وارد یک جمع که ازش هراس دارید بشید. پیش خودتون بگید که میزان استرس من از یک تا ده چند هست. به خودتون نمره بدید. بعد نفس آرام بکشید و به یک چیز آرامش بخش و زیبا فکر کنید. حالا به اون جمع نزدیک بشید. به خودتون بگید که من چه فکری میتونم بکنم تا آرام تر بشم؟ مثلا ممکنه بگید که قراره به اون جمع، احترام بذارم و خوشحالشون کنم پس دارم کار مفید میکنم. بعدش بگید که بهترین کلامی که میتونم بگم چی هست؟ ممکنه سلام و حال احوال پرسی گرم باشه. بعدش بگید که بهترین کاری که میتونم بکنم چی هست؟ ممکنه کارتون این باشه که محترمانه جلو برید و دست بدید و با ادبانه صحبت کنید. دوباره به عقب برگردید و از یک تا ده به میزان استرستون نمره بدید. میبینید که خیلی کمتر شده. اون قدر این چرخه رو ادامه بدید تا استرس کامل از بین بره. چند جلسه درمان این چنینی میتونه استرس اجتماعی رو در شما کاملا برطرف کنه.
من چند سالی هست که دچار اضطراب شدید هستم تاجایی که برای مدتهاداز خونه بیرون نمیرم و در مواجهه با آشنا یا غریبه حالت وحشت بهم دست میده و از مکانیزم دفاعی فرار استفاده میکنم و متاسفانه دایما درگیر افکار ناخدشایند هستم?
با سلام. اگر درمان به موقع را شروع کنید ظرف چند ماه بهبود پیدا می کنید و می توانید معاشرتهای اجتماعی را از سر بگیرید.