آثار تخریبی پیام وجود نداشته باش (عامل مخفی خودکشی)

یکی از پیامهای مخربی که والدین به کودک به طور غیرمستقیم انتقال می دهند و می تواند پیش زمینه افسردگی و حتی خودکشی در آنها شود و در پیش نویس زندگی آنها ثبت شود، پیام وجود نداشته باش است.

ممکن است مادری به خاطر مشغله و یا داشتن فرزندان زیاد از اینکه فرزند دیگری را ناخواسته به دنیا آورده ناراحت باشد و با اینکه وظایف مادری خود را به خوبی انجام می دهد ولی به نوعی نارضایتی خود از وجود فرزند را با رفتارهایی مثل لبخند نزدن به فرزند، بازی نکردن با او و … نشان دهد که نوزاد به راحتی متوجه این حرکات شده و آنها را پیامی مبنی بر اینکه مادر تو را نمی خواسته و باید بمیری می داند.

حتی گفتن جملاتی مثل من تو را نمی خواستم….اگر تو نبودی دانشگاه می رفتم و … می تواند این پیام را به کودک انتقال دهد که تو زیادی هستی و جایی در این دنیا نداری و باید بمیری.

حتی ممکن است کودک درون والدین از اینکه نوزاد جدیدی به دنیا آمده احساس حسادت کند زیرا همه توجه ها حتی توجه به خود به سمت نوزاد جدید می رود و امکان دارد رفتارهایی که حاوی پیام وجود نداشته باش هستند به نوزاد منتقل شود.

چنین تهدیدات به مرگ از نظر کودک (که ممکن است برای فرد بزرگسال این قدرها هم مهم نباشد) باعث می شود که او در پیش نویس زندگی اش خود را فردی اضافی و شایسته مردن بداند…بنابراین از درون بی آنکه خود خبردار باشد احساس گناه می کند.

البته چنین چیزی در زندگی بسیاری از افراد رخ می دهد ولی سرانجام آنها به خودکشی نمی رسد. انسانها موجوداتی مبتکر هستند و می توانند با تغییر روحیه و اصلاح رفتار، پیش نویس زندگی خود را تغییر دهند و یا تصمیمات دوبخشی بگیرد و مثلا بگوید درست است که من اضافه هستم ولی تا زمان زندگی می کنم که…. یا درست است که من آدم بیهوده و خطرناکی ام ولی سعی می کنم به بقیه نزدیک نشوم و …

برای مثال شخصی که پیام وجود نداشته باش را از مادرش دریافت کرده و در پیش نویس زندگی خود قرار داده ممکن است برای خنثی کردن آن به خود بگوید که خب من اگر زیاد کار کنم و پول در بیاورم آن وقت اجازه دارم زنده بمانم. بنابراین او در بزرگسالی به طرز عجیبی کار می کند و اگر یک روز کار نکند خود را فردی بی خاصیت و به درد مردن می خورد می بیند زیرا به طور ناخود آگاه تا زمانی اجازه زندگی کردن دارد که کار کند. این کار کردن زیاد هم می تواند او را در طول زمان فرسوده و مردنی تر کند. راه چاره این است که ابتدا مشکل او را در پیش نویس زندگی اش بدانیم و جمله وجود نداشته باش را که ناشی از پیام مستقیم یا غیرمستقیم مادر است را خنثی کنیم و این فرصت را به او بدهیم تا پیش نویس زندگی خود را تغییر داده و زندگی دلخواه و منطقی خودش را دنبال کند و نیازی به کار زیاد نداشته باشد تا احساس ارزش کند.

همه این صحبت ها برای این است که اولا والدین نحوه برخورد با کودکان را اصلاح کنند. کوچکترین اخم و بی توجهی در سنین کم کودک (خصوصا زیر ۷ سال) باعث ریشه گرفتن افسردگی و انگیزه های خودکشی و احساس مطرود بودن در آنها می شود. همچنین اگر شما به عنوان فرزندان چنین والدینی احساس می کنید قربانی تهدید جمله وجود نداشته باش هستید می توانید پیش نویس زندگی خود را تغییر دهید که در آینده در مورد آن خواهم نوشت.

حالت مشابه جمله وجود نداشته باش، جمله “مهم نباش” است. در این حالت والدین به حضور فرزند چندان رغبتی ندارند و از اینکه زمان زیادی را صرف او کنند ناراضی بوده و خواهان طرد او هستند. آنها این پیام را به او القا می کنند که تو تا وقتی قابل تحمل هستی که خواسته هایت مهم نباشند.

آثار چنین پیامی در پیش نویس زندگی فرد این می شود که سعی می کنند در زندگی اجتماعی هم فرد مهمی نباشند و از شغل های مهم و نقش رهبری دوری می کنند و هنگامی که از آنها خواسته می شود سخنرانی کنند شدیدا به استرس میفتند ولی اگر ساعت ها در گوشه یک دفتر اداری به کارهای پیش پا افتاده بپردازند راضی هستند. حتی اگر به آنها ترفیع داده شود ناخودآگاه خرابکاری می کنند تا چنین مقامی را از دست بدهند. آنها تا سعی نکنند پیش نویس زندگی القا شده توسط والدینشان را تغییر ندهند همچنان از پیشرفت می هراسند و افرادی گوشه گیر با هدف های کوچک و بی اهمیت (در حد زنده نگه داشتن خود) هستند.

پس بحث اختیار چه می شود؟

دقت کنید که کودک مجبور نیست پیش نویس زندگی اش را تماما از والدین و محیط دریافت کند. او کاملا مختار است که خودش تصمیم بگیرد نسبت به رفتار دیگران چه واکنشی نشان دهد.
برای مثال در برابر پیام وجود نداشته باش ممکن است عده ای واقعا در بزرگسالی خودکشی کنند و یا غیرمستقیم خودشان را به کشتن دهند (اور دوز مواد مخدر). حتی ممکن است این حس را به دیگران انتقال دهند و دیگری را به جای خودشان بکشند. کودکانی هم هستند که از قدرت روحی و منطقی بالایی برخوردار هستند و می گویند که این مشکل والدینم است که نمی توانند مرا بپذیرند و من مشکلی ندارم و زندگی خودم را دارم. این کودکان خردمند به احتمال زیاد در بزرگسالی، روانکاو و درمانگر و روحانیون برجسته ای می شوند که می توانند به خوبی زندگی دیگران را هم بهبود بخشند.