چرا برخی افراد راحت تر هیپنوتیزم می شوند؟ چرا گاهی هیپنوتیزم موفقیت آمیز عمل نمی کند؟

درابتدا باید بررسی کنیم که چه تعداد از افراد می توانند هیپنوتیزم شوند و چه تعداد نمی توانند به این سادگی ها وارد حالت خلسه شوند؟

پروفسور اسپیگل از دانشگاه استنفورد به این نتیجه رسیده است که حدود ۲۵% مردم نمی توانند هیپنوتیزم شوند.

اگرچه از تعداد دقیق این افراد آگاه نیستیم ولی آمارهای مشابه و گاهی ضد و نقیض در این باره زیاد است. برای اینکه اسپیگل و تیم او فرضیه خود را اثبات کنند از دستگاه MRI برای اسکن مغز استفاده کردند تا بفهمند چرا عده ای از افراد نسبت به بقیه، هیپنوتیزم پذیرتر بوده و چرا عده ای سخت تر هیپنوتیزم می شوند.

آنها به این نتیجه رسیدند که افرادی که راحت تر هیپنوتیزم می شوند فعالیت بیشتری را در بخش هایی از مغز که مربوط به کنترل اجرایی و توجه می شود دارند.

افرادی که زودتر و راحت تر هیپنوتیزم می شوند در زندگی عادی نیز به راحتی گذر زمان را از دست داده و در فیلم یا کتاب غرق می شوند. در واقع این افراد به راحتی می توانند خود را در موضوعی غوطه ور کنند که هشدارهای اطراف، آنها را به آسانی از حال خودشان خارج نکند.

گفته می شود که حدود ۵ الی ۱۰ درصد مردم شدیدا نسبت به تلقینات هیپنوتیزمی تاثیرپذیر هستند و ۷۹% جمعیت هم قدرت هیپنوتیزم شدن متوسط دارند.

بنابراین خبر خوب این است که بیشتر افراد می توانند هیپنوتیزم شوند. تعدادی از آنها نسبت به بقیه راحت تر به خلسه فرو می روند. برای مثال:

– افرادی که قبلا تمرین هیپنوتیزم داشته اند سریع تر از افرادی که تجربه ای در این مورد نداشته اند هیپنوتیزم می شوند و این می تواند به شناخت از مراحل و داشتن تمرین قبلی مرتبط باشد. پس قدرت فرو رفتن به خلسه با تمرین، بهتر می شود.

– افرادی که در خانواده و نزدیکان خود فردی را می شناسند که قبلا هیپنوتیزم شده خودشان هم تمایل بیشتری برای این کار دارند و نوعی اعتماد قبلی از قبل حاصل شده.

– افرادی که مدت هاست مدیتیشن و یوگا را به صورت مرتب تمرین می کنند قدرت هیپنوتیزم پذیری بیشتری دارند.

دو عامل مهم در هیپنوتیزم شدن بهتر

از بین عوامل مختلف، دو عامل در هیپنوتیزم شدن بهتر و راحت تر افراد نقش مهم تری دارد:

رضایت و باور

وقتی فردی با رضایت درونی می پذیرد که او را هیپنوتیزم کنند بنابراین مقاومت های بی دلیل و بیهوده نمی کند و اگر به کار شما هم ایمان داشته باشند ذهنشان را برای تاثیرگیری بیشتر از هیپنوتیزم باز می گذارند. بنابراین حتی اگر فردی استعداد بالایی در هیپنوتیزم شدن داشته باشد ولی باور و رضایت لازم برای این کار را نداشته باشد خود به خود مقاومت ذهنی کرده و هیپنوتیزم نمی شود. این حالت در مورد دارونماها هم دیده می شود. اگر واقعا باور کنید که دارویی می تواند شما را شفا دهد، قادر است روی شیمی بدن شما تاثیر بگذارد و شفادهی گسترده ای را در بدن شما انجام دهد هرچند که واقعا آن دارو کاری نکرده و قدرت ذهن شما چنین معجزه ای را بار آورده است.

ولی اگر در مورد قدرت هیپنوتیزم شک داشته باشید و یا فکر کنید در مورد شما کارآیی ندارد در این صورت جزء آن ۲۵ درصد افرادی می شوید که قابل هیپنوتیزم شدن نیستند.

توجه کنید که منظور ما از هیپنوتیزم نشدن به این معنی نیست که شخص اصلا خلسه را در زندگی خود تجربه نمی کند. هر فرد عادی در هنگام خوابیدن و بلند شدن از خواب مرحله ی گذر بین خواب و بیداری را تجربه می کند که در واقع همان خلسه است و از همان حالت هم می تواند برای تلقین به خود استفاده کند. بنابراین منظور ما از هیپنوتیزم نشدن این است که شخص در بیداری کامل قادر نیست تحت فرامین شخص هیپنوتیزم کننده و یا طی خودهیپنوتیزم به خلسه کافی برسد و یا تلقین پذیر شود.

دلایل شکست خوردن در هیپنوتیزم

۱- باور نداشتن به قدرت هیپنوتیزم

اگر فردی شک گرا است و می خواهد هیپنوتیزم را امتحان کند تا ببیند واقعا عمل می کند یا خیر در صورتی که ذهن خود را باز نگذارد قادر به هیپنوتیزم شدن نیست و بیدار می ماند و یا تلقینات روی او اثر ندارد. نمی توان به اجبار روی ذهن کسی اثر گذاشت و شخص، خود باید از درون راغب به این کار باشد. در مورد این افراد بهتر است توجه آنها را کامل جلب کرده و با اعتماد به نفس کامل سراغ هیپنوتیزم آنها بروید تا باور آنها نسبت به شما و کاری که می توانید انجام دهید بیشتر شود.

۲- مقاومت درونی

برخی افراد به جای لذت بردن از جلسه هیپنوتیزم و همکاری با هیپنوتیزور سعی در مقاومت کردن ولو به صورت ناخودآگاه دارند. شاید از هیپنوتیزم شدن می ترسند. بهتر است ابتدا کاری انجام شود که احساس ریلکسی کامل و آمادگی لازم داشته باشند.

۳- سعی بیش از حد

برخی افراد فشار بیش از حدی به ذهن خود می آورند و همین فشار مانع از ریلکس شدن جسم و ذهن آنها که برای هیپنوتیزم شدن مهم است می شود. بنابراین خود را رها کرده و اجازه دهید هر چیزی که قرار است پیش بیاید رخ دهد. به صدای هیپنوتیزور گوش دهید و غیرفعالانه آن را دنبال کنید.

۴- هیچ کاری نکردن

عده ای هم اصلا به خود زحمتی نمی دهند و انتظار دارند هیپنوتیزم کننده معجزه و جادو انجام دهد. ولی این طور نیست و هیپنوتیزم شدن به کمک همکاری دوطرفه شخص و هیپنوتیزور انجام می پذیرد. اگر هیپنوتیزور می گوید فلان منظره را تجسم کنید شما هم باید به حرف های او گوش کرده و تلاش ذهنی برای ساخت منظره مربوطه را انجام دهید.

۵- گفتن حرف هایی که مطابق را واقعیت نیست

یکی از تفاوت های مهم هیپنوتیزور های مبتدی و حرفه ای این است که وقتی می خواهند کسی را هیپنوتیزم کنند ابتدا به شرایطی که فرد در آن قرار دارد توجه می کنند. افراد حرفه ای بیشتر از اینکه مراقب باشند چه بگویند بیشتر مراقب این هستند که چه چیزهایی را نگویند. مثلا اگر بگویند تو ریلکس هستی ولی سوژه واقعا معذب است در این صورت اعتماد سوژه کم شده و مقاومت های جدیدی در برابر هیپنوتیزم شدن پدید می آید.

بنابراین از مجموعه این مقاله می توان نتیجه گرفت که اگرچه هیپنوتیزم روش خوبی برای اصلاح باورها و حتی امور درمانی است ولی همه افراد ممکن است نسبت به آن پذیرا نباشند. خبر خوب اینکه بیشتر مردم هیپنوتیزم پذیر هستند و آن دسته از افرادی که هیپنوتیزم نمی شوند معمولا اگر تغییراتی را در باور، از بین بردن مقاوت درونی، افزایش میزان تمرین و قدرت توجه انجام دهند به احتمال زیاد می توانند سوژه هیپنوتیزمی خوبی شوند.