منشا رویاها | چرا انسان خواب می بیند؟

شاید برایتان جالب باشد که بدانید رویاهایی که در زمان خواب می بینیم از کجا پدید می آید و انسان چرا خواب می بیند. چه لزومی دارد که افکاری خود به خودی تحت نام رویا در هنگامی که بدن هیچ فعالیتی ندارد به وجود آید؟ چرا برخی از رویاها ظاهرا بی معنا بوده ولی برخی از آنها صادقه بوده و حتی آینده ما را نیز پیش بینی می کند؟

طبق نظر فروید، روانکاو به نام، رویاها همان افکار و احساسات و امیال درونی پس زده ما هستند که در عالم رویا به شکل جدیدی ظهور پیدا می کند. در واقع در عالم رویا، ضمیر ناخودآگاه می تواند افکار و احساسات سرکوب شده خود را به صورت واضح و یا نمادین نشان داده و با تخلیه آنها، موجبات تعادل و سلامت روانی را فراهم کند. برای مثال فردی که مبتلا به دیابت است ممکن است دوست داشته باشد بستنی بخورد ولی پزشک او را از انجام این کار منع کرده است. در این حالت ممکن است خواب های مختلفی را با مضمون خوردن بستنی ببیند. گاهی این بستنی تغییر شکل داده و مثلا به صورت کوه یخی در رویاها ظاهر می شود و به نوعی حالت سمبلیک می گیرد. بسیاری از تمایلات فروخورده و عجیب جنسی نیز به راحتی در رویاها نمایان می شوند مثل میل به ایجاد رابطه با نزدیکان.

از سوی دیگر کارل یونگ، روانپزشک بزرگ، معتقد بود که رویاها می تواند صدایی خارج از ما باشد و الزاما زایده ذهن نباشد و از منبع دیگری به درون ما حلول پیدا کند (نقل از کتاب زبان از یاد رفته). او همچنین به وجود ناخودآگاه جمعی و نمایان شدن آن در رویاها معتقد بود و اظهار داشت که یک سری اطلاعات اکتسابی ممکن است نسل به نسل از اجداد انسانی و حتی حیوانی به ما برسد و وارد ضمیرناخودآگاه ما شود. به همین دلیل گاهی در رویاها می توانیم مناظر مربوط به قرنها پیش را بدون آنکه از قبل در مورد آنها بدانیم مشاهده کنیم که البته این نظریه از لحاظ علمی اثبات نشده است.

به نظر می رسد رویاها ترکیبی از هر دوی نظریات بالا باشد. یعنی هم نماینده احساسات و عواطف سرکوب شده در ناخودآگاه باشند و هم منشا آن مربوط به خارج از روان و حوزه آگاهی ما باشد. به همین دلیل است که گاهی می توانیم رویاهای صادقه ببینیم و حوادثی از آینده را در عالم رویا ببینیم. این در حالی است که ضمیرناخودآگاه تنها به اطلاعات گذشته ما دسترسی دارد و نمی تواند قدرت پیش گویی داشته باشد.

یونگ معتقد بود که اگر انسان می تواند در خواب قدرت روشن بینی و آینده نگری داشته باشد به این علت است که آینده از قبل در ضمیرناخودآگاه آماده شده و سپس به سطح آگاهی او می رسد. او حتی از مدتها قبل مرگ مادرش را در رویا دیده بود و همچنین وقایع فجیعی که در جنگ جهانی اتفاق افتاد را در خواب مشاهده کرده بود.

از دید معنوی رویاها زمانی اتفاق میفتند که روح انسان از بدن به طور موقت خارج شده و وارد عالم دیگری می شود. بنابراین برخی از رویاهای ما مربوط به مشاهدات خارج از بدن ما می شود. هر چه قدر آمال و امیال نفس بالاتر باشد رویاها نیز از مسیر واقعیت دچار تحریف شده و مضمون آنها دنیوی تر و حیوانی تر است. هر چه قدر تعالی روح افزایش پیدا کند رویاها جنبه واقعی تر و ملکوتی تر پیدا می کند و می تواند نمایی از جهانهای والاتر را به ما نشان دهد.