دلایل عدم تمرکز فکر

چرا میزان تمرکز فکر در انسان ها پایین بوده و تمایل دارند از این فکر به سمت افکار دیگر پرسه بزنند؟

اولین دلیل مهم این است که معمولا افراد نسبت به کارهایی که به آن علاقه ندارند تمایل چندانی هم نشان نداده و طبیعی است که به آن توجه نکنند. بنابراین توجه آنها به صورت خودکار از آن موضوع دور می شود. ولی چنانچه موضوعی برای ما جذاب باشد خود به خود تمام تمرکز و حواسمان را به آن می دهیم. برای مثال وقتی شما برنامه تلویزیونی مورد علاقه خود را میبینید به قدری در آن غرق می شوید که حتی حس می کنید واقعی بوده و گذر زمان را هم متوجه نمی شوید. در واقع خاصیت بالا بودن تمرکز بر یک موضوع این است که شما گذر زمان را احساس نمی کنید.

اگر فردی مجبور شود ذهن خود را به سمت چیزهایی که دوست ندارد معطوف کند و اجبارا سر آنها تمرکز فکر انجام دهد و آن کارها را با بی میلی دنبال کند پس از مدتی دچار عدم تمرکز فکر و تشتک فکری و خستگی ذهنی مزمن می شود.

دلیل دیگر این است که اگر در انجام کاری دچار اضطراب و استرس و تنش شویم و تصور کنیم در انجام آن زمان کافی نداریم و یا قدرت حل کردن آن مسئله را نداشته باشیم این نگرانی و اضطراب بیشتر شده و به جای آنکه فرد روی راه حل های مناسب تمرکز کند خود را آماده شکست دیده و توانایی جمع کردن حواس و تفکر را ندارند. اصطلاحا هول می شوند. آدمی هم که هول شود قطعا نمی تواند تمرکز فکر خود را حفظ کند.

دلشورگی و ترس از وقوع اتفاقات ناخوشایند و یا حتی حوادث هیجان انگیز و بسیار مسرت بخش باعث می شود که احساسات ما تحریک شده و عمده توجه ذهنی ما خود به خود به سمت آنها رود و نتوانیم روی کار دیگری که نسبت به آنها هیجان کمتری دارد تمرکز کنیم. نمونه این حالت را در افرادی که مثلا در هنگام کتاب خواندن، خبر خوشی از نامزد خود شنیده اند می توانیم مشاهده کنیم. شخص یک ورق کتاب می خواند ولی هر چند ثانیه به یاد پیام نامزدش می افتد و ذوق می کند و نمیتواند روی کتاب خواندن تمرکز فکر کند.

همچنین لازم است در مورد تمرکز فکر ارادی و غیرارادی صحبت کنیم. غیرارادی شامل همان موارد بالا می شود. یعنی تا وقتی چیزی جذاب باشد ما هم خود به خود به آنها جذب می شویم و تا وقتی جذاب نباشند ذهنمان را از آنها دور می کنیم. حال تصور کنیم رشته تحصیلی ما برایمان چندان جذاب نباشد و یا مجبور باشیم درسهایی را بخوانیم که واقعا حیرت انگیز و جذب کننده نباشند. در این صورت باید تمرکز فکر ارادی را تمرین کرد تا خودمان بتوانیم حتی اگر چیزی جالب نباشد روی آن تمرکز فکر کنیم. اگر واقعا درسها برایمان خیلی منفور هستند می توانیم در ازای خواندن آنها برای خودمان پاداش در نظر بگیریم تا قادر باشیم کمی اشتیاق ایجاد کرده و نوعی تمرکز فکر غیرارادی را ایجاد کنیم.