آیا مدیتیشن سریع برای بی فکری وجود دارد؟

افرادی که مدیتیشن را آغاز می کنند معمولا از هجوم عجیب افکار به سطح آگاهی شان شکایت دارند و احساس می کنند باید روش بهتری باشد که بتواند سریعا جواب داده و ذهن آنها را آرام کند.

تاسفانه چنین روشی وجود ندارد. اگر هم باشد دیگر مدیتیشن نیست و می تواند نوعی خلسه هیپنوتیزمی باشد که در طی آن سرعت افکار به شدت کم شده و تمرکز فکر افزایش پیدا می کند ولی این مراقبه نبوده و کمکی به پالایش روحی نمی کند. مراقبه باید در هوشیاری کامل و بدون فرو رفتن در حالت خلسه باشد و امکانی را برای رویارویی مستقیم با افکار کهنه فراهم آورد.

همچنین نمی توان واقعا ذهن را به بی فکری کامل برد. این کار بی فایده هست. افکار همچنان جریان دارند. در مدیتیشن سعی می شود بین خود و افکار فاصله ای ایجاد کنیم و در آن غرق نشویم. این تنها کاری است که از دست ما بر می آید. برای مثال شما شروع می کنید به مراقبه بر تنفس…پس از چند ثانیه افکاری به سراغ شما می آیند…کاری که شما باید در اینجا انجام دهید سرکوب افکار نیست…افکار را هم سرزنش نکنید که چرا پدیدار شدند بلکه آنها باید باشند… تنها وظیفه شما غرق نشدن در آنها و بازگشت مجدد و آرام و بدون تنش، به مراقبه بر جریان تنفس است.

فرقی نمی کند شما بر تنفس مراقبه کنید یا شمع یا مانترا…مکانیسم عمل یکی است…افکار می آیند و می آیند…شما هم فقط از ظهور آنها آگاه می شوید و آنها را به عنوان فکر و نه واقعیت می شناسید و اهمیتی به آنها نمی دهید و مجددا به چیزی که قبلا روی آن تمرکز داشتید باز می گردید.

البته روش هایی هم وجود دارد که باعث می شود کیفیت مدیتیشن شما بهتر شود ولی معجزه نمی کند…پیشرفت در مراقبه مثل خیس شدن در هوای مه آلود است. شما یک مرتبه خیس نمی شوید بلکه کم کم و به مرور لباس شما در چنین هوایی مرطوب می شود و اگر باز هم در آن هوای مه آلود بمانید رطوبت بیشتر شده و لباستان خیس می شود. ممکن است متوجه این فرآیند نشوید چون خیلی کند است. پیشرفت در مراقبه هم همین طور است…خیلی آرام و تدریجی صورت می گیرد بنابراین عجله نکنید.

و اما روش هایی برای بهینه کردن مراقبه و حفظ تمرکز فکر به مدت طولانی تر:

–    افزایش عمق تنفس:

هر چه قدر تنفس شما آرام تر باشد ذهن شما هم آرام تر شده و افکار کمتری به سراغ شما می آیند.

–    بی حرکتی بدن:

وقتی بدن ساکن بماند به مانند ظرفی که بی حرکت شده و آب داخل آن هم آرام می شود، ذهن هم سکون بیشتری پیدا می کند.

–    افزایش دقت:

هر چه قدر به جزئیات بیشتری از یک چیز (مثل عبور هوا از منافذ بینی، لایه های مختلف نور شمع و ..) دقت کنید و سعی کنید چیزهای بیشتری از یک چیز را کشف کنید، ذهنتان کمتر حوصله اش سر می رود و شما را بیشتر همراهی می کند و تمرکزتان بهتر می شود.

–    ایجاد یک وضعیت سخت جسمی:

معمولا دونده های دو طولانی پس از مدتی به تمرکز فکر خالص می رسند زیرا در آن وضعیت سخت دیگر به چیزی فکر نمی کنند و واقعا در لحظه حضور دارند. اگر سعی کنید کمی شرایط مراقبه کردن خود را نامساعد کنید افکار متفرقه کمتری را تجربه می کنید زیرا به قدری در وضعیت دشوار خود مشغول هستید که دیگر آن افکار بیهوده برای شما مهم نیستند. برای مثال حتما تجربه کرده اید که وقتی نیاز به دستشویی رفتن در شما شدید می شود حتی عشق را هم فراموش می کنید و تمام حواس شما به دنبال دستشویی پیدا کردن است….چنین چیزی در مورد مراقبه هم صادق است. البته وضعیت جسمی خود را به قدری دشوار نکنید که خود آن تبدیل به عامل حواسپرتی شود. برای مثال می توانید کمی دمای اتاق را کمتر کنید و یا در وضعیت جدیدی بنشینید که کمی به بدنتان فشار بیاورد و …

–    گوش دادن به موسیقی های تنظیم کننده امواج مغزی:

گوش دادن به این نوع فایل های صوتی می تواند تمرکز فکر را تا حد زیادی بهبود ببخشد ولی به هر حال به تلاش و تمرین شما نیز نیاز دارد.

فراموش نکنید که تمرکز فکر یک مهارت بسیار سخت ذهنی است و برای پرورش آن به ماه ها و حتی سالها زمان نیاز دارید و این کار را باید به صورت مستمر انجام دهید. روزی نیم ساعت تمرین برای مدت طولانی می تواند کافی باشد.